Kiedy u dziecka pojawią się problemy z niedosłuchem, istotne jest wybranie odpowiedniego aparatu słuchowego. To decyzja istotna nie tylko ze względu na zwiększenie komfortu w codziennym życiu, ale też realne wsparcie w zakresie prawidłowego rozwoju mowy i zwiększenia umiejętności społecznych, co jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. W poniższym artykule omówimy najważniejsze zagadnienia dotyczące tego jak wybrać aparat słuchowy dla dzieci.
Niedosłuch u dzieci: najczęstsze przyczyny i objawy
Ubytek słuchu u dziecka może być wrodzony lub pojawiać się na późniejszym etapie życia. Może też mieć trwały charakter lub występować jedynie przejściowo, ustępując wraz z rozwiązaniem źródła problemu. Szybka i skuteczna diagnostyka jest więc kluczowa dla wprowadzenia odpowiednich metod leczenia. Wśród możliwych przyczyn niedosłuchu możemy wymienić m.in.:
- urazy ucha lub głowy,
- infekcje ucha,
- przewlekłe choroby laryngologiczne,
- przyjmowanie leków ototoksycznych,
- wystawienie na hałas.
Jak rozpoznać niedosłuch w przypadku dzieci?
Warto zwracać uwagę na charakterystyczne objawy, które mogą towarzyszyć pogorszeniu się słuchu, w tym:
- opóźniony rozwój mowy,
- problemy z przyswajaniem nowych słów,
- trudności z nauką,
- problemy z rozumieniem mowy,
- brak reakcji na ciche dźwięki,
- głośne ustawienie dźwięków w telewizji/telefonie.
W przypadku zaobserwowania podobnych objawów ważna jest szybka reakcja i wizyta u specjalisty, by wykonać niezbędne badanie słuchu u dziecka. Wczesna interwencja to szansa na wprowadzenie leczenia, zanim ubytek słuchu się pogłębi, by dziecko mogło cieszyć się pełnią dźwięków.
Aparat słuchowy dla dzieci: Kiedy warto sięgnąć po to rozwiązanie?
Aparaty słuchowe stają się konieczne, gdy ubytek słuchu uniemożliwia prawidłowy odbiór bodźców dźwiękowych z otoczenia. Nie warto czekać z ich stosowaniem – nieleczony niedosłuch może się pogłębiać, wpływając na rozumienie mowy, codzienny komfort, pewność siebie, a nawet poczucie bezpieczeństwa, szczególnie w zmiennym środowisku akustycznym.
W jakim wieku dziecko może zacząć nosić aparat słuchowy?
Aparaty słuchowe mogą być stosowane niezależnie od wieku pacjenta – nawet u niemowląt. Oczywiście by zapewnić skuteczność urządzenia i komfort noszenia konieczne jest właściwe dopasowanie do ucha dziecka oraz stopnia niedosłuchu, dlatego zakup aparatu powinno poprzedzać wykonanie pełnej diagnostyki przez lekarza specjalistę lub protetyka słuchu.
Co daje stosowanie aparatów słuchowych u dzieci?
Pierwsze lata życia to czas szybkiego rozwoju – od nauki mówienia po podstawowe umiejętności społeczne. Słuch odgrywa istotną rolę w nauce i poznawaniu świata przez niemowlęta i małe dzieci, dlatego problemy ze słyszeniem na tym etapie mogą mieć poważne konsekwencje w przyszłości, obejmujące trudności w nauce i komunikacji, a nawet kłopoty z budowaniem relacji interpersonalnych czy izolowanie się przez dziecko od rówieśników. Zastosowanie aparatu słuchowego umożliwia prawidłowy rozwój dziecka nawet z głębokim ubytkiem słuchu, zapewniając zwiększenie umiejętności społecznych i tempo rozwoju mowy na poziomie równym z rówieśnikami.
Jaki aparat słuchowy dla dziecka wybrać?
Wybierając aparat słuchowy dla dzieci, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim rodzaj i stopień niedosłuchu, ale też wiek dziecka, styl życia czy komfort użytkowania. Zawsze warto skonsultować dostępne opcje ze specjalistą, ale nie można zapominać też o opinii dziecka – to szczególnie ważne w przypadku starszych dzieci, które są już w stanie podzielić się swoimi wrażeniami dotyczącymi wygody noszenia czy wyglądu urządzenia.

Rodzaje aparatów słuchowych
Dostępne na rynku aparaty słuchowe różnią się przede wszystkim:
- budową:
- zauszne aparaty słuchowe składają się z dwóch połączonych ze sobą elementów – umieszczanej za uchem części urządzenia z mikrofonem i baterią/akumulatorem oraz wkładki dousznej;
- wewnątrzuszne aparaty słuchowe to niewielkie i bardzo dyskretne urządzenia umieszczane w całości w przewodzie słuchowym – bez dodatkowych elementów zewnętrznych. Ten typ aparatów nie jest stosowany u małych dzieci.;
- sposobem działania (aparaty słuchowe na przewodnictwo powietrzne lub kostne);
- umiejscowieniem w przewodzie słuchowym (np. aparat wewnątrzuszny ITE oraz kanałowe ITC lub CIC).
Rodzaj aparatu należy dobrać do wieku dziecka oraz typu niedosłuchu. W przypadku najmłodszych użytkowników (niemowlęta, małe dzieci, w wieku przedszkolnym) poleca się przede wszystkim aparaty słuchowe zauszne. Modele wewnątrzuszne do sprawnego działania wymagają precyzyjnego dopasowania do ucha, co sprawia, że zmieniające się wraz z rozwojem dziecka potrzeby oraz zmiany anatomiczne (np. objętość przewodu słuchowego) mogą skracać ich przydatność. Z tego powodu są stosowane dopiero u pacjentów od ok. 14 roku życia.
Dokonując wyboru, warto zwrócić też uwagę na kwestie związane z pielęgnacją i regulacją ustawień, a także dostępność dodatkowych funkcji. Nowoczesne aparaty słuchowe często mają możliwość połączenia z systemami wspomagającymi słyszenie czy z innymi urządzeniami poprzez Bluetooth.
Dopasowanie aparatów słuchowych
W celu dobrania właściwego aparatu słuchowego niezbędne jest dokładne rozpoznanie źródła, rodzaju oraz stopnia ubytku słuchu, co pozwoli na wskazanie optymalnych potrzeb użytkownika w zakresie regulacji urządzenia. To, jakie badania wykonuje się w ramach diagnostyki niedosłuchu u dzieci, uzależnione jest w dużej mierze od wieku pacjenta.
W przypadku niemowląt i małych dzieci są to wyłącznie badania obiektywne, czyli takie, które nie wymagają aktywnej współpracy osoby badanej. To m.in.:
- Otoemisja akustyczna: Sprawdza stan ucha wewnętrznego, mierząc reakcje ślimaka na sygnały dźwiękowe (otoemisje akustyczne). Od 2002 roku jest badaniem przesiewowym przeprowadzanym u każdego noworodka w Polsce.
- Audiometria impedancyjna: Pozwala na ocenę stanu ucha środkowego m.in. poprzez pomiar ciśnienia, napięcia błony bębenkowej i drożności trąbki słuchowej.
- Badanie ABR: Pozwala określić ubytek słuchu na podstawie zarejestrowanych czynności bioelektrycznych w pniu mózgu.
U dzieci w wieku szkolnym, które są już w stanie świadomie uczestniczyć w badaniu i komunikować swoje odczucia, możliwe jest również przeprowadzenie badań subiektywnych, w tym:
- Audiometria tonalna: Badanie wykorzystywane do określenia progu słyszenia.
- Audiometria mowy: Bada rozumienie mowy dla różnej głośności dźwięków.
Ile kosztuje aparat słuchowy dla dziecka?
Cena aparatu słuchowego uzależniona jest od kilku czynników, w tym od zastosowanych w urządzeniu technologii, jakości dźwięku oraz dodatkowych funkcji. Na dobrej jakości aparat słuchowy dla dzieci od sprawdzonego producenta trzeba wydać z reguły od ok. 1500-2000 zł. Należy jednak podkreślić, że jest to dolna granica – w przypadku najbardziej zaawansowanych modeli koszt może być nawet kilkukrotnie wyższy.
Czy aparaty słuchowe dla dzieci są refundowane?
Wsparcie w sfinansowaniu zakupu aparatu słuchowego dla dziecka można uzyskać w ramach dofinansowania z NFZ – osoby do 26. roku życia mogą liczyć na środki w wysokości do 3000 zł na urządzenie raz na 3 lata oraz 60 zł do wkładki usznej za każdym razem, kiedy konieczna jest jej wymiana. Również PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych) oferuje możliwość otrzymania dofinansowania.
Umów się na badanie słuchu w OtoAudio w Poznaniu!
Jeśli zauważasz u swojego dziecka pogorszenie słuchu, zachęcamy do wykonania kompleksowej diagnostyki niedosłuchu w OtoAudio w Poznaniu! Wszystkie badania słuchu u dzieci w naszym gabinecie wykonywane są przez doświadczonego protetyka słuchu, co pozwala na szybkie i precyzyjne rozpoznanie problemu. Znajdziesz u nas również nowoczesne aparaty słuchowe oraz uzyskasz profesjonalne porady, pozwalające na utrzymanie aparatów słuchowych w dobrym stanie.