W przypadku pojawienia się dolegliwości bólowych ucha lub pogorszenia słuchu warto niezwłocznie zapisać się na badania u protetyka słuchu. To pozwoli na szybkie zdiagnozowanie źródła problemu i rozpoczęcie leczenia. Audiometria impedancyjna to jeden z podstawowych testów stosowanych do oceny stanu ucha środkowego. Z poniższego artykułu dowiesz się więcej na temat samego badania, a także interpretacji jego wyników.
Audiometria impedancyjna: Podstawowe informacje
Na badanie słuchu najlepiej zapisać się od razu, gdy tylko zauważysz sygnały wskazujące na pogorszenie jakości słyszenia. Mogą być to m.in.:
Audiometria impedancyjna to nieinwazyjne, bezbolesne i bardzo precyzyjne badanie wykonywane osobno dla prawego i lewego ucha przy pomocy specjalnej sondy. W trakcie badania sprawdzane są reakcje na zmiany ciśnienia w kanale słuchowym oraz dźwięki o różnych częstotliwościach. Sonda automatycznie rejestruje pomiary i przesyła je do komputera, gdzie przedstawiane są w postaci wykresu nazywanego tympanogramem. Dzięki temu wynik dostępny jest od razu po zakończeniu badania i może zostać poddany analizie przez specjalistę w celu wykrycia ewentualnych problemów w obrębie ucha środkowego.
Warto też podkreślić, że audiometria impedancyjna jest obiektywną metodą diagnostyczną, co oznacza, że przeprowadzenie badania nie wymaga współpracy pacjenta. Z tego powodu jest przydatna w diagnostyce problemów ze słuchem zarówno u dorosłych pacjentów, jak i dzieci już od pierwszych dni życia.
W ramach audiometrii impedancyjnej wykonywane są trzy testy słuchu:
- tympanometria, czyli badanie podatności błony bębenkowej na zmiany ciśnienia;
- pomiar odruchu mięśnia strzemiączkowego w reakcji na dźwięki o różnej częstotliwości;
- test drożności trąbki słuchowej – ocena stanu ucha środkowego na podstawie zmian ciśnienia w jamie bębenkowej.
Wyjaśnienie interpretacji wyników audiometrii impedancyjnej
Wynik tympanometrii przedstawiony jest w postaci krzywej na wykresie, który nazywamy tympanogramem. Wierzchołek krzywej tympanometrycznej odpowiada ciśnieniu, dla którego zaobserwowano największą podatność błony bębenkowej.
Krzywa tympanometryczna przybiera inny kształt w zależności od stanu ucha środkowego i zarejestrowanych przez tympanometr reakcji na zmiany ciśnienia.
Do interpretacji wyników powszechnie stosowana jest klasyfikacja wg Jergera, która wyróżnia trzy główne typy tympanogramów: A, B oraz C.
Tympanogram typu A (Norma)
Krzywa o kształcie przypominającym odwróconą literę „V” z ostrym szczytem. Wskazuje na prawidłowe funkcjonowanie ucha środkowego i trąbki słuchowej.
- Ciśnienie: Prawidłowe. Szczyt wykresu znajduje się w centrum, w zakresie normy (±100 daPa), z wierzchołkiem blisko 0 daPa.
- Podatność: W normie.
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Występują
- Interpretacja: Prawidłowa ruchomość błony bębenkowej i kosteczek słuchowych. Brak nieprawidłowości w obrębie ucha środkowego, które mogłyby zaburzać odbiór dźwięku.
Tympanogram typu As (Sztywność)
Kształt krzywej jest zbliżony do typu A, ale z wyraźnie obniżonym i spłaszczonym szczytem. Wskazuje na obniżoną ruchomość błony bębenkowej lub usztywnienie układu ucha środkowego – stąd litera „s” w nazwie, pochodząca od angielskiego słowa stiff (sztywny) lub shallow (płytki).
- Ciśnienie: Prawidłowe. Szczyt w zakresie normy (±100 daPa) z wierzchołkiem blisko 0 daPa.
- Podatność: Mała
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Występują
- Interpretacja: Wynik w postaci krzywej typu As może sugerować otosklerozę (choroba kosteczek ucha środkowego), tympanosklerozę (stwardnienie ucha środkowego) lub zrostowe zapalenie ucha środkowego.
Tympanogram typu B (Płaski)
Charakterystyczna krzywa w postaci poziomej linii bez wierzchołka. Wskazuje na całkowite zablokowanie ucha. Co istotne, z tympanogramem typu B mamy do czynienia, gdy objętość kanału słuchowego jest mała lub w normie.
- Ciśnienie: Nieoznaczone
- Podatność: Całkowity brak podatności błony bębenkowej
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Niemierzalne
- Interpretacja: Płaska krzywa może świadczyć o obecności płynu w uchu środkowym (np. na skutek wysiękowego zapalenia ucha) lub zatkania przewodu słuchowego woskowiną.
Tympanogram typu Be (Duża objętość)
Podobnie jak w przypadku tympanogramu typu B krzywa jest płaską linią bez wierzchołka. Różnica między tymi wynikami tkwi w objętości kanału słuchowego, która dla typu Be wykracza ponad normę na skutek braku ciągłości błony bębenkowej.
- Ciśnienie: Nieoznaczone
- Podatność: Całkowity brak podatności błony bębenkowej
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Niemierzalne
- Interpretacja: Wynik w postaci krzywej typu Be może oznaczać perforację błony bębenkowej (przerwanie membrany) lub drożność drenu wentylacyjnego.
Tympanogram typu C (Podciśnienie)
Krzywa z wyraźnym wierzchołkiem, ale przesunięta w lewą stronę wykresu, co świadczy o ciśnieniu poniżej normy i wskazuje na zaburzenia wentylacji ucha środkowego. Na skutek podciśnienia może dojść do wciągnięcia błony bębenkowej. W zależności od stopnia podciśnienia wyróżniamy dwa rodzaje tympanogramów typu C: C1 i C2.
Tympanogram typu C1 (Lekkie podciśnienie)
Jest to łagodniejsza wersja typu C, wskazująca na umiarkowane problemy z podciśnieniem na skutek nieprawidłowej wentylacji ucha.
- Ciśnienie: Ujemne. Szczyt znajduje się w granicach od -100 do -200 daPa.
- Podatność: W normie
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Występują
- Interpretacja: Może świadczyć o dysfunkcji trąbki słuchowej, wynikającej np. ze stanu zapalnego lub niedrożności.
Tympanogram typu C2 (Duże podciśnienie)
Bardziej zaawansowany warianty typu C, świadczący o ciśnieniu znacznie poniżej normy.
- Ciśnienie: Silnie ujemne. Szczyt wykresu znajduje się poniżej wartości -200 daPa.
- Podatność: W normie
- Odruchy mięśnia strzemiączkowego: Występują
- Interpretacja: Wskazuje na znaczną dysfunkcję trąbki słuchowej, np. na skutek przewlekłego zapalenia.
Jaką rolę w diagnostyce niedosłuchu pełni audiometria impedancyjna?
Audiometria impedancyjna nie służy do określenia progu słyszenia, za to pozwala na sprawdzenie stanu ucha środkowego i ocenę działania funkcji jego poszczególnych elementów. Jest badaniem pomocniczym w diagnostyce niedosłuchu, ponieważ pomaga we wskazaniu (lub wykluczeniu) potencjalnych przyczyn problemów ze słuchem.
Zapraszamy na audiometrię impedancyjną w OtoAudio w Poznaniu!
Gabinet OtoAudio w Poznaniu to miejsce, w którym zadbasz o słuch pod okiem doświadczonego specjalisty. Zajmujemy się kompleksową diagnostyką niedosłuchu i nieprawidłowości w obrębie narządu słuchu, wspierając pacjentów w powrocie do cieszenia się pełnią dźwięku. Oferujemy też nowoczesne aparaty słuchowe oraz profesjonalne wsparcie w zakresie ich doboru, ustawienia i serwisu. Zapraszamy do kontaktu i umówienia wizyty!
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/181647,obiektywne-metody-badania-sluchu
https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2004/1101/p1713.html
https://www.audiologyonline.com/ask-the-experts/common-types-of-tympanograms-361